Jak wzbra miejsce pod plantacje truskawek
Szkodnik, 17.10.2011Czynniki przyrodnicze. Decydującymi czynnikami przy zakładaniu plantacji truskawek są czynniki przyrodnicze i ekonomiczne. Na warunki ekonomiczne zaś wpływa odległość plantacji od miejsca zbytu oraz uzyskiwanie koniecznej siły roboczej. Warunki klimatyczne i glebowe zostały już uprzednio omówione, pozostaje tylko do wyjaśnienia przygotowanie gleby. Sadzenie plantacji w tym samym miejscu, gdzie już uprzednio rosły truskawki, nie dokładnie oczyszczonym i na niedoprawionej ziemi jest zasadniczym błędem. Po założeniu plantacji możliwość uprawy mechanicznej jest ograniczona, dlatego przedtem należy glebę odpowiednio przygotować, gdyż w przeciwnym razie wkład pracy ręcznej będzie tak duży, że plantacja na pewno stanie się nieopłacalna.
Dlatego w większych gospodarstwach wskazane jest zastosowanie odpowiedniego płodozmianu, aby uzyskać glebę właściwie doprawioną. Czynniki ekonomiczne. Jednym z ważniejszych warunków opłacalności plantacji truskawek jest położenie plantacji. Truskawki są bardzo delikatne i po każdym sprzęcie powinny być bezpośrednio dostarczane do odbiorców. Jeżeli plantacja jest mała i daje zbiory dzienne dochodzące do kilkunastu kilogramów, wówczas nie opłaca się rolnikowi codzienna dostawa do odległego miejsca zbytu, gdyż koszt dostawy i stracony czas przewyższają znacznie dochód uzyskany za owoce. Jeżeli w gromadzie kilku lub kilkunastu gospodarzy uprawiało truskawki i dzienny zbiór z tych plantacji wynosił kilkaset lub ponad 1000 kg, wówczas nawet przy dalszej odległości plantacji od miejsca zbytu opłaci się wspólna dostawa towaru. Najkorzystniejsze położenie plantacji jest w pobliżu większych miast, ośrodków zdrowotnych i przetwórni.
Taki rejon, w którym ilość uprawianych dla przetwórni owoców jest duża, nazywa się bazą surowcową przetwórni. Większe, kilkuhektarowe plantacje nie muszą się liczyć z odległością od przetwórni, gdyż duże zbiory z takiej plantacji zawsze opłaci się dowieźć wozem lub samochodem do miejsca zbytu. Jeżeli taki ośrodek nie jest zbyt daleko położony od przetwórni, to przetwórnia dostarcza samochodów, zwłaszcza jeżeli truskawki są uprzednio zakontraktowane. Poza tym w tych rejonach, gdzie jest większa ilość uprawianych truskawek, są organizowane punkty skupu, gdzie z łatwością owoce mogą być dostarczane. Ogólnie należy przyjąć, że plantacje małe, 10—20arowe, powinny być zakładane nie dalej niż 10 km od miejsca zbytu. Plantacji większych ze względu na łatwość uszkodzenia owoców podczas transportu nie powinno się zakładać dalej niż 15 km od miejsca zbytu.
Plantacje truskawek łatwo ulegają zachwaszczeniu Ponieważ warunkiem dobrego plonowania między innymi jest czystość gle by, odchwaszczanie więc jej wymaga dużo pracy. Drugim okresem, na który przypada duży nakład pracy, jest sprzęt owoców. W tym okresie na hektar przeznacza się około 8—10 robotników. Dlatego przy zakładaniu większych plantacji w spółdzielniach produkcyjnych należy wybrać kilka odmian o różnej porze dojrzewania i krótkim okresie plonowania, aby ograniczyć ilość zatrudnionych przy sprzęcie pracowników. Wreszcie przy zakładaniu plantacji do wysadzania roślin na dużej przestrzeni potrzeba także jednorazowo dużo pracy roboczej. Jeżeli jest to połączone z pewnymi trudnościami, to można zastosować taki system, że co roku sadzi się łA całego obszaru plantacji, a równocześnie zaoruje się XU najstarszej plantacji. W tym wypadku każda z 4 części plantacji jest w innym wieku. Wówczas należy tylko tak ułożyć płodozmian, aby co roku jedno z pól było przygotowane pod plantację truskawek. Pozwala to na równomierne rozłożenie pracy, co ma duże znaczenie zwłaszcza w gospodarstwach uspołecznionych, gdzie można zorganizować stałe brygady. Przygotowanie gleby pod nową plantację truskawek Przed plon. Plantacja truskawek rośnie na jednym miejscu 4—5 lat, dlatego jest rzeczą ważną umieszczenie jej we właściwym płodozmianie. W gospodarstwach zakładających większe plantacje najkorzystniejsze będzie stanowisko po roślinach przywracających dobrą strukturę gleby.
Zwłaszcza na glebach bardziej zaniedbanych i wymagających większego wkładu pracy jako przedplon stosujemy uprawę wieloletnich traw z roślinami motylkowymi, które poprawią strukturę gleby i wzbogacą ją w próchnicę. Według Pawiowej poleca się następującą kolejność w pięcioletnim płodozmianie: 1 pole — owies z koniczyną i tymotką przy pełnym nawożeniu mineralnym, pole — te same rośliny z dodatkiem 45—60 kg/ha P2O5 i K2O, pole — tak samo jak drugie, 4 pole — wczesne ziemniaki, pod które daje się 45 kg azotu, 60 kg fosforu i 90 kg potasu, a na 2 tygodnie przed wysadzeniem truskawek, 20—30 ton obornika. Jeśli w glebie jest mało fosforu, Po skoszeniu 2letniej koniczyny pole zostaje przy orane na 30— 35 cm głębokości. Płodozmian. W Moskiewskiej Stacji Doświadczalnej na rok przed wysadzeniem plantacji pozostawia się czarny ugór dla lepszego oczyszczenia gleby z chwastów, przewietrzenia gleby i poprawienia stosunków wodnych. W gospodarstwach, gdzie plantację truskawek zakłada się po raz pierwszy i nie jest ona wprowadzona do płodozmianu, oraz w ogrodach przydomowych należy dać im stanowisko po roślinie wcześnie schodzącej z pola i zostawiającej glebę w dobrej kulturze, nie zachwaszczoną. Najlepsze jest stanowisko po wczesnych ziemniakach, kapuście i innych okopowych na oborniku lub po dobrze udanym rzepaku, a także po mieszankach zielonych. Uprawa gleby.
Moskiewska Stacja Doświadczalna przeprowadziła szereg doświadczeń w celu stwierdzenia wpływu nawożenia truskawek na osiągnięcie wysokich plonów. W wyniku tych do świadczeń stwierdzono, że na zwiększenie plenności truskawek największy wpływ ma odpowiednie przygotowanie gleby przed wysadzeniem roślin. Korzenie truskawek sięgają szeroko i głęboko, jest więc rzeczą konieczną, aby przez głęboką uprawę gleby, wzruszenie jej i przewietrzenie stworzyć jak najlepsze warunki dla wzrostu i rozwoju korzeni. Przy głębokiej uprawie gleby, zwłaszcza jeżeli robimy to w lecie, musimy pamiętać o tym, aby nie dopuścić do utraty wody w glebie, gdyż wpłynęłoby to niekorzystnie na wzrost roślin i rozwój bakterii potrzebnych w glebie. Sprzęt roślin poprzedzających uprawę truskawek powinien nastąpić najdalej do 25 lipca, po czym pole należy natychmiast oczyścić i wykonać głęboką orkę.
Orkę wykonuje się pługiem z pogłębiaczem, zwłaszcza na glebach cięższych, tak aby warstwa gleby do 50 cm głębokości była wzruszona. Po orce należy użyć wał Campbella, kolczatkę lub bronę w celu ugniecenia podglebia i uniknięcia przesuszenia gleby. Orka powinna być wykonana przynajmniej na miesiąc przed sadzeniem roślin, aby ziemia mogła osiąść. W przeciwnym razie ziemia osiada po posadzeniu, a wtedy korzenie roślin zostają odsłonięte i łatwo mogą przemarznąć. W ogrodach przydomowych przekopuje się zagony ręcznie. Jeżeli ziemia jest dobrze uprawiona, to po sprzęcie rośliny poprzedzającej truskawki należy zagony skopać łopatą i równo zagrabić. Jeżeli konieczna jest poprawa struktury gleby, wówczas należy przeprowadzić regulówkę. Pole przeznaczone pod plantację truskawek powinno być jak najdokładniej wyrównane. Nawożenie. Dla osiągnięcia wysokich plonów ważna jest nie tylko głęboka uprawa gleby, lecz także dobre nawiezienie jej przed wysadzeniem truskawek. Nawiezienie gleby przed sadzeniem daje wiele korzyści, dlatego że jest mniej pracochłonne niż wtedy, gdy rośliny rosną, łatwiej można je wprowadzić w głębsze warstwy gleby, a także nawozy można dostarczyć w formie łatwiej przyswajalnej dla roślin. Przy wprowadzeniu do gleby potrzebnych ilości nawozów przed sadzeniem roślin w pierwszych latach można uzyskać nawet bez dodatkowego nawożenia mineralnego wysoki plon, od 6—12 ton z 1 ha.
Przed założeniem plantacji należy dostarczyć glebie potrzebny zapas pokarmów, z którego rośliny będą korzystać przez pierwsze lata po posadzeniu. Chodzi tu głównie o nawóz organiczny i ten należy dać pod bezpośredni przedplon w ilości 50 ton obornika. Stwierdzono, że większe dawki obornika nie dają lepszych wyników w uprawie truskawek. Obornik można zastąpić nawozem zielonym lub przekompostowanym torfem, który należy w następujący sposób przygotować: 75 kg torfu zalewa się 270 1 wody; gdy na powierzchni obeschnie, miesza się go z 0,70 kg azotniaku, 1,11 kg superfosfatu i 1,3 kg soli potasowej. Tak wymieszany torf ustawia się w pryzmy na 10 cm warstwie gleby. Pryzma powinna mieć 60 cm wysokości. Z wierzchu pryzmę nakrywa się 6—7 centymetrową warstwą gleby. Po 14 dniach pryzmę przekłada się i okrywa ponownie glebą. Po 6 tygodniach gotowy, przekompostowany torf może być użyty. Zbyt długo nie może leżeć, gdyż traci na wartości. Z 75 kg torfu (+ nawozy mineralne) i 400 kg ziemi + 270 1 wody otrzymuje się 750 kg kompostu. Ilość ta wystarczy na nawiezienie 50—75 m2 plantacji truskawek. Przekompostowany torf, którym nawozi się glebę, powinien być lekko wilgotny i rozdrobniony. Według danych Moskiewskiej Stacji Doświadczalnej 3—5 ton kompostu zmieszanego z 5 q wapnia i z 3 q superfosfatu może zastąpić 30—40 q obornika. Knight i Wallace wykazali, że najwyższe plony truskawek można osiągnąć wtedy, gdy dostarcza się do gleby przed sadzeniem roślin dużą ilość obornika.
Autorzy ci stwierdzili również, że brak potasu w glebie wpływa niekorzystnie na plon truskawek. W wyniku 5letnich badań przeprowadzonych w Weihenstephan konieczna ilość obornika na 1 ar wynosi 5 q. Dawkę tę można zmniejszyć, jeżeli uprzednio pod rośliny okopowe był dany obornik. Rośliny okopowe nie zużywają go w całości i częściowo pozostaje on w glebie. Moskiewska Stacja Doświadczalna poleca następujące nawożenie gleby dla truskawek: (tabela na str. 85). Ważną rzeczą jest również odczyn (kwasowość) gleby. Truskawki udają się najlepiej na ziemiach lekko kwaśnych i obojętnych. Jeżeli gleba jest kwaśna, to jeszcze na rok przed wysadzeniem truskawek wapnuje się ją odpowiednią dawką zależnie od kwasowości gleby, 5—6 ton na 1 ha. Przed sadzeniem truskawek zasilamy glebę również nawozami mineralnymi, szczególnie fosforowymi i potasowymi, w ilości 2—3 q na 1 ha.